Header Background

Hoogsensitiviteit in relatie tot hoogbegaafdheid 

Lange tijd werd hoogbegaafdheid vooral gedefinieerd in termen van cognitieve intelligentie. Een kind gold als hoogbegaafd wanneer het een hoog IQ (130 of meer) had en sterk gemotiveerd was tot het leveren van prestaties. En nog steeds bestaat bij veel leerkrachten, leerlingen en studenten het idee dat een hoogbegaafd kind een nerd is, een echte professor - sociaal een tikkeltje vreemd en altijd met de neus in de boeken, iemand die naar het gymnasium gaat en voor alle vakken negens en tienen haalt.

Toen Elaine N. Aron onderzoek deed onder hoogbegaafden ontdekte zij dat velen erg gevoelig zijn. Door die hoge gevoeligheid blijken zij vaak eerder creatief dan prestatiegericht. Een creativiteit die bij velen, zo ontdekte Aron, moeizaam tot uitdrukking komt omdat zij overweldigd worden door indrukken en emoties. Aron besloot vervolgens met name die emotionele kant uit te lichten, wat onder meer resulteerde in de term 'hoogsensitiviteit' en haar boeken.


Hoogintelligent of hoogbegaafd?

Inmiddels is er veel veranderd rond de definiëring en interpretatie van hoogbegaafdheid. Irvine bracht een duidelijk onderscheid aan tussen hoogintelligente en hoogbegaafde leerlingen.

Hoogintelligent

Dit zijn de algemene kenmerken van een hoogintelligent kind:

  • Kan dingen goed uit het hoofd leren
  • Let goed op tijdens de les
  • Is dol op logica
  • Heeft goede, heldere ideeën
  • Werkt hard en is gedreven
  • Presteert goed
  • Leert gemakkelijk
  • Vindt school leuk

Hoogbegaafd

Dit zijn de algemene kenmerken van een hoogbegaafd kind:

  • Heeft veel vragen en stelt alles ter discussie
  • Is nieuwsgierig
  • Is dol op complexe zaken
  • Probeert dingen uit
  • Presteert gemiddeld of beneden gemiddeld
  • Is vaak een einzelgänger
  • Heeft duidelijke gevoelens en meningen
  • Baseert antwoorden op context
  • Is erg kritisch op zichzelf
  • Vindt leren leuk

Velen erkennen inmiddels dat hoogbegaafdheid en hooggevoeligheid vaak (dus niet altijd) samengaan.

Kwaliteiten van hoogbegaafde/hoogsensitieve kinderen zijn onder meer: een grote sociale opmerkzaamheid, empathisch, creatief, oplossingsgericht en autonoom. Mogelijke valkuilen zijn voor deze kinderen: hun talloze angstgedachten, hun neiging om niet te willen opvallen en niet anders te willen zijn (waardoor ze vaak onderpresteren), hun grote behoefte aan een goede 'sfeer' in de klas (waardoor ze grote moeite met een enigszins strenge leerkracht kunnen hebben en niet naar school willen) en hun beeldende wijze van informatieverwerking (waardoor ze niet vanzelfsprekend volgordelijk en gestructureerd werken, en snel achter kunnen raken met de lesstof). De gevoeligheid staat bij deze kinderen voorop (valt meer op dan de begaafdheid), omdat zij door hun behoedzaamheid vaak een rem zetten op hun talenten en kwaliteiten. Eventueel onderpresteren is vaak nauwelijks zichtbaar, omdat ze gemiddeld presteren.

Kwaliteiten van hoogbegaafde/hoogstimulatieve kinderen: een sterke drang om te leren en zich te ontwikkelen, overal op af gaan (zowel mentaal als fysiek, om uitdaging te ervaren), veel beweging nodig hebben om 'in zijn energie' te blijven. Mogelijke valkuilen zijn voor deze kinderen: onvoldoende maat weten te houden en overexcitable raken (overgestimuleerd), daardoor boos, onaangepast, clownesk of erg druk. De begaafdheid staat voorop, omdat deze kinderen door hun sterke behoefte aan expansie op een extraverte, zichtbare manier met hun talenten en kwaliteiten bezig zijn. Eventueel onderpresteren is zichtbaar en merkbaar.

Meer weten?

Brochure over hooggevoelige en hoogbegaafde kinderenIn onze webshop is verkrijgbaar de brochure ‘Beeldenrijk: kinderen die zowel hoogsensitief als (hoog)begaafd zijn’, en in het boek 'Gevoeligheid in de klas : herkenning en begeleiding van hoogsensitieve en hoogstimulatieve kinderen op de basisschool' is een hoofdstuk gewijd aan hoogbegaafdheid bij hoogsensitieve en hoogstimulatieve kinderen.


Contactgegevens

Landelijk informatiepunt Hoog Sensitieve Kinderen

Kallenkoterallee 173

8331 AD Steenwijk

Tel: 0521- 51 71 71

E: info@lihsk.nl

Openingstijden

Ma t/m vr: 09.00 – 17.00 uur

Za t/m zo: gesloten

Neem contact met ons op